Bringeklut med bord av perlenett.

    

      

Først og fremst takk til alle nye følgjarar på Facebook (Folkedraktplagg frå Tysnes) som er ein kortversjon av denne bloggen! Det er veldig stas at bloggen blir brukt og lesen! Legg gjerne att ein kommentar her på bloggen også!

Her eit lite plagg på Kvinnedagen 8. mars: 

Denne nydelege bringekluten med band, perlenett, gullknipling kan fortelja mykje kvinnehistorie: Eit 5,5 cm høgt perlenett av kvite, grøne og gule perler som viser eit Ave Verum monogram med små kors i midten. Ein 2,3 cm høg kvarde av svart fløyelsband med rosemønster, kroklisse nedanfor. Gullknipling øvst på raudt felt av peau de pêche som måler 10,5 cm x 13 cm. Det er brukt ulike bomullsstoff som innramming for perlenettet. Bakstykke av rutevove brunt/blått bomullsstoff, dette viser også som ein kant framme. Montert for hand. Mål: Høgde 28 cm, breidde 26.5 cm. Kan henda det er denne bringekluten Regina Hansdtr. Bakke (1816 - 1897) har på seg?

                                              

Brei og kort bringeklut, eldre type

Brei, kort bringeklut med eit 11 cm høgt og 13 cm breitt perlenett montert på eit 15 cm breitt og 12,5 cm høgt raudt ullstoff i toskaftsbinding, dette er sydd fast med leggsaum til eit kypertvove bomullsstoff med grøne, loddrette striper. Perlenettet av kvite, grøne og oker perler er rakna ut i midten, kanskje desse perlene er blitt nytta i ein annan bringeklut eller belte? Motiv er ein stor rombe på kant, oppdelt av ein Andreaskors til fire mindre rombar, med små Andreaskors inni. Øvst ein 3,5 cm høg kvarde av svart silkeband med lakserosa mønster, samt ein smal raud kant som også viser på baksida. Innlegg i midten og bakside av eit strieliknande stoff. Mål: Total breidde 31 cm. Total høgde 19,5 cm. Montert for hand med lintråd. Første kjende eigar var Abelona Madsdotter Tegland (1850 - 1901), men bringekluten kan også vera frå ein generasjon før.

Raudmønstrete klutatrøye

 

Klutatrøyer vart brukte frå slutten av 1800-talet, under overliv av ull eller vadmål. Denne er sydd i bomullsstoff i raude nyansar med gjentakande trykt mønster av små svarte og kvite rundingar. Krage og mansjettar har bretta sikksakk-kant i same stoff, og dei vide ermane er rynka øvst og ved handleddet. Trøya er fôra med kvitt lerret og lukka med perlemorsliknande knappar og knapphol. I dag ville me gjerne ha kalla henne ei bluse, og ho passar godt under eit overliv med smal rygg. - På biletet ber både mor og dotter lyse, mønstrete klutatrøyer. Jenta har òg eit liknande forkle, medan mora er utan. Far og son har moteklede.

Gunnar og Sina Teigland med dei to eldste borna Anna og Rasmus. Reg Ernst Berge Drange 1989

Bringeklut brodert på lin

 

Bringekluten er brodert med leggjesaum og korssting i raudt, oker, svart og grønt ullgarn på linstoff. Opne, kvite felt er ein del av mønsteret, og stinga går i noko ulike retningar. Den broderte flata er delt inn med Andreaskors og ruter, og mønsteret kan òg tolkast som ei not. Korsa i åttebladrosene kan tolkast som kløverbladkors. Broderiet er montert på eit tettare linstoff, skøytt 6 cm nedanfrå, med grøn krokakvaring av silke som går noko over på baksida. Baksida er av raudrutete bomullsstoff, tilsvarande ein dansk tekstilprøve frå 1832. Bringekluten er utan innlegg og er montert med maskin. Bakside av raudrutete bomullsstoff, tilsvarande stoff finst som ein dansk tekstilprøve frå 1832. Mål: Breidde broderi 15 cm. Breidde broderi nedst 7cm. Høgde broderi 12 cm. Høgde silkekvarde 1,5 cm. Total breidde 19,5 cm. Total høgde 17,5 cm. 

 

Perlebelte med applikasjonar

Perlebelte sydd på raudt ullstoff, dekorert med kvite applikasjonar under annakvar åttebladrose av gyldne og blågrøne stråperler, supplert med småperler. Dobbelkors inni rosene, små kvite rosettar rundt annakvar rose. Elles er botnen fylt ut med kvite og gjennom- skinlege rundingar av småperler. Stråforma motiv av blå stråperler mellom rosene. Bakstykket kan vera ubleika bomullslerret. Beltet er handmontert og lukka med rund gyllen spenne og tre par hekter/maljer og måler ca. 83 x 5 cm. Applikasjonar er nytta på enkelte bringeklutar, men i mindre grad på belte. Beltet kan minna om belte frå Hardanger.

Særeigen liten bringeklut

 

Særeigen liten bringeklut med grønt felt på 9 x12 cm i ulldamask, skøytt saman med eit grønt ullstoff nedst. Perlebroderi av kvite, blå og svarte stråperler, samt kvite og oker småperler. Motiv er åttebladroser, supplert med dobbeltkors, greske kors og Andreaskors. Sidefelt og bakstykke av stormønstrete bomullsstoff som kan vera eldre enn bringekluten. Innlegg av papir i midten. Den plommeraude kvarden er 16 cm brei og går 6 cm ned på bakstykket, og er truleg sett på i ettertid. Mål: Breidde øvst 24,5 cm, breidde nedst 16 cm (utan flippar). Høgde 16 cm. Montert for hand. 

Nesten like border til bringeklut

 

Nesten like border i leggjesaum og korssting, broderte i ullgarn med raudt som hovudfarge. Motiv er Andreaskors i midten, omkransa av ruter på kant med Olavskors inni. Det kan òg tolkast som «kross og kringle», eit motiv kjent frå strikkaplagg. Sikksakkbord på eine sida, taggar av korssting på hi. Begge måler omlag 8 x 16,5 cm. Ved første augekast ser bordane like ut, men nærare studium viser at grønt og blått er bytt om. Den øvste borda, frå Tysnesbygda, ser ikkje ut til å ha vorte montert på bringeklut, medan borda frå Onarheim er velbrukt og truleg spretta av ein. Så kan ein undra seg over kva kontakt det har vore mellom eigarane av desse to små tekstilane?

Bringeklutar med opp-ned motiv

  

To nesten like bringeklutar frå Tysnesbygda og Høviskeland! Begge har bord brodert på stramei med grøn ulltråd i botnen med leggjesaum og korssting, og nonfigurativt mønster (eller er det stiliserte blomar?) av perler. Småmotiv av kvite, svarte, gyldne og raude perler. På bringekluten til venstre er ein del av perlene sydd oppå broderiet, dette gjev ein djupneverknad. Begge har mønstrete sidefelt og er omlag like store: Breidde 26,5 og høgde 28/29 cm. Bakstykka er ulike; rutevove ullkypert av brunt og kvitt, som viser på framsida og brunt linstoff. Den eine har svart midtfelt i ull, den andre mørkblått. Kvarden er ulik; svart fløyelskvarde med blomemønster og kvite perlelisser samt eit enkelt metallband nedanfor borda. Den andre har raud ullkvarde med gullknipling over. Dette viser berre litt av mangfaldet i eldre tysnesdrakter. Fleire slike tilfelle kan du lesa om i boka "Bringeklutar frå Tysnes".

Overliv med grindvovne band

  

Overliv i grønt vadmål, sein type med smal rygg. Kanta med raude grindvovne band med blått firkløver-mønster, typisk nok går banda ikkje heilt ned til livet framme og ikkje heilt saman under ermane. Rygg/sidesaumar er sydd med indresaum for hand. Raudmønstrete  skoning framme, ingen avslutning i livet. Som vanleg på slike vadmålsliv er dette også utan fôr. Hekter i nedre kant som stakken skulle hengja på. Klutatrøye, som vart vist i forrige innlegg, vart brukt inni slike overliv. Her ser me Brita Andersdtr. Leite (1843-1931), kalla «Banda-Brito», som vov band. Ho har på ei klutatrøye inni vadmålslivet. Brita arbeidde for det meste elles med spinning og strikking. (Drange, Tysnes gards - og ættesoge Band 1 side 314. Foto av Brita: Lokalhistorisk biletsamling i Tysnes).

Handsydd klutatrøye

Klutatrøye i rosa bomullsstoff med lite blomemønster, slikt stoff kan ein finna restar av på bringeklutar. Trøya har smal rygg, 9 cm i livet. Halslist av same stoff (ikkje skråklipt) 1,75 cm høg. Eit to cm breitt felt med rynker på ermetoppen. Ermet er også rynka til ein mansjett av fløyelsband med blomemønster, 18,5 x 2,2 cm, med splitt 6 cm. Innsnitt på kvar side framme, 12 x 1 cm. Trøya er heilfôra med ubleika bomullslerret. Lukka med 7 knappar/knapphol, mansjettar med hekte/malje. Mål: Høgde rygg 35 cm, livvidde 65 cm, høgde framme 33 cm, høgde i sida 21 cm, skulderlengde 10,5 cm, lengde arm ca 50/45 cm, vidde arm ca. 40/38 cm. 1 cm kant i livet. Klutatrøyer kan vera delvis sydd med maskin, men denne trøya er heilt handsydd. Klutatrøyer vart brukt frå slutten av 1800-talet, inni overliv av ull/vadmål. 

    

"Julete" bringeklut!

 

Denne frodige bringekluten kunne lett ha forvirra seg inn i julepynten! Stort felt i leggjesaum og korsting 11 x 14,2 cm. Motiv er åttebladroser og Andreaskors, fletta i kvarandre, samt ruter på beint og på kant. Raud stinglinje og fem åttebladroser øvst. Det er brodert med ulltråd i mange fargar. Kvarde av 2,5 cm svart fløyelsband med rosemønster. Grønt felt av podepesj (peau de pêche) 11 x 4 cm. Rutete felt av flanell nedst. Dei raude stormønstrete sidefelta viser på baksida. Bakside av lerretsvove stripete ullstoff, kan vera heimevove. Mål: Høgde 26 cm, breidde 25 cm øvst, 24,5 cm nedst. Montert delvis med maskin. Bringekluten kan ha kome frå Jondal, men har truleg vore på Onarheim frå 1920-åra

Bringeklut med perlebroderte bokstavar

 

Bringekluten har ei grøn bord i leggjesaum/korsting på 6 x 15 cm, sydd på stramei. Perledekor  med blad/blomar og raud og kvit perlerad, sikksakk-rad av gyldne perler. Perlebroderte, gyldne bokstavar MODS. Kvarde av 1 cm svart fløyelsband med rosemønster. Svart midtfelt av klede 13,5 x 15 cm. Sidefelt i raudt/svart stormønstrete stoff som kan vera eldre enn bringekluten, samt rosamønstrete og stripete bomullsstoff. Sidefelta viser også på baksida. Baksidestoffet av flanell med brunt mønster, skøytt horisontalt, finn ein att på fleire bringeklutar på Tysnes. Alt er montert for hand. Mål: Høgde 23,5 cm, breidde 27 cm. Bringekluten kan i si tid ha kome frå Jondal, men har truleg vore på Onarheim frå 1920-åra.

Halvskjorte med kvitsaum og hardangerbroderi

 

Halvskjorte vart brukt inni ermetrøye eller laskatrøye. Det spesielle med denne halvskjorta er at det er kombinert kvitsaum og hardangersaum i broderiet. Halvskjorta kan også ha vore  brukt til hardangerbunad eller ein lokal variant av den. Sydd på tett linstoff og svært fint utført, alt med handsaum. Grovare lin bak på halslinninga. Framstykket (37 x 30 cm) og det rektangulære halsstykket (13 x 119 cm) er sydd saman med attersting til fransk saum. Smal fald rundt der det ikkje er jare. Hardangersaum i sikksakkmønster, kvitsaum og holfald langs den 17 cm lange splitten midt framme. Halsstykket er striperynka med 3-4 trådar til halslinninga (6,5 x 33 cm), som har kvitsaum med ruter på kant med åttebladroser inni, omkransa av vestmannarenning og Andreaskors av hardangersaum, taggar øvst. Rader med primhol, sikksakkmønster og attersting. To knapphol 16-18 mm i halslinninga.

Mansjettar med kvitsaumbroderi

 

Mansjettane har kvitsaumbroderi med tynn lintråd på tett linstoff, opptil 40trådar pr cm. Eit Ave verum monogram sydd med vestmanna-renning deler opp underlaget, åttebladroser inni dei skråstilte rutene. Rader av attersting omkransar broderiet, samt to rader med primhol (eller prenhol), taggar øvst. Evt. rader med klostersaum, dette er vanskeleg å sjå. Mansjettane måler 16,5 x 3,8 cm, ermedelen 40,5 x 9 cm, denne er striperynka til mansjetten og har ein smal handsydd fald. Mansjettane har to knapphol på 1,6 cm. Slike mansjettar vart brukt i lag med halvskjorte (lygar) til ermetrøye eller laskatrøye.

Nyare liv med småmønstrete fôr

Raudt overliv i damask med brei rygg. Kanta med svarte fløyelsband med rosemønster langs hals/framkantar/ermehol og på skuldrene. 7 mm blåstripete bomullsband inni armholet. Fôra med småmønstrete bomullsstoff. Lukka med 2 par hekter/maljer. Mål: Lengde rygg 34 cm, breidde rygg 28 cm, høgde framkant 24,5 cm, høgde under arm 17 cm, lengde skulder 10 cm, vidde i livet ca. 61 cm. Overlivet er sydd inn med ein 1,2 cm brei saum i begge sider, samt innsnitt framme på 14 x 2 cm, desse er truleg komne til i seinare tid. Alt er maskinsydd, også saumen i livet. Kan i si tid ha vore bringa med frå Jondal som forrige overliv her på bloggen, men dette livet er mindre påkosta og noko yngre.